Гісторыі нашых бабуль і дзядуль, А што памятаюць яны?

На гэтым тыдні адзначалася раданіца, усе мае сваякі, як заведзена, з'ездзілі на могілкі, а потым прыйшлі туды, дзе жыў мой дзядуля. пачалі ўспамінаць нябожчыкаў, гісторыі, якія яны аб іх чулі, успаміналі проста цікавыя выпадкі са сваёй маладосці..

Я пачула гісторыю пра нейкага Юзіка. Адна з сясцёр майго дзеда ўспомніла ў той дзень гэтага гарэзу. Казала, калі ён ехаў дадому на "ровары", то можа спыніцца, кінуць яго на збочыне, сам схаваецца дзесьці недалёка і назірае, хто ж кінецца падбіраць падарунак лёсу - сіні ровар з трыма катафотамі. А як хто падыйдзе, дык выскачыць, схопіць за руку і заходзіцца з рогату.

а ці чулі вы што-небудзь цікавае ад сваіх бабуль і дзядуль?

Мне ён прадзед. Маме – дзед. Холад Іларыён . Імя па бацьку мама ня памятае. Я яго ня бачыла й на Палесьсі, дзе жыла ўся радня маёй мамы па баку бабулі, не была. Яны жылі ў вёсцы Садавічы Копыльскага раёну.
Дзед Іларыён. У яго былі чорныя закручаныя вусы. Таму ,калі чую імя Іларыён, значыць усё, вусаты.Ужо потым, калі быў зусім старым, дык падразаў іх. Тады яны ўжо былі простыя звычайныя вусы. Як у таты майго.

(IMG:http://i484.photobucket.com/albums/rr204/jinjirinjibubamara/ILL1.jpg)

Мама паказала фотаздымак:
-   Во мой дзед садаўскі (яны казалі чамусьці ня садавічскі, а садаўскі). Добры такі быў, вумны. Нямецкую мову знаў. Калі немцы ў вёсцы былі і моладзь у Нямеччыну гналі, дык і сястру маміну, цёцю Соню, хацелі на поезд пасадзіць. А дзед падыйшоў да іх і пачаў па-немяцку іх умаляць. І на калені нават стаў – мама, бабушка Жэня твая,  расказвала. Ня ведаю, што ён ім там казаў, як прасіў, але цёцю Соню яны адпусьцілі і не павезлі на тую катаргу. Ён, мусіць, раней настаўнікам быў, бо, глядзі, фатаграфіі такія сяляне не рабілі. Во і кніжкі ляжаць. І мову ж нямецкую ведаў. Жонку ягоную, бабку маю, Ксеніяй звалі. Дзяцей у іх ажно васьмёра было. Усе дзевачкі. Але дзьве памерлі, як немаўляткамі шчэ былі. А трэцяя ў дзевяць год памерла, ад васпаленьня лёгкіх.  Тады ж медыцыны ніякай не было, і ў вёсцы тым больш. Ой, плоха я яго помню, зусім малая была. Помню, што калі прыязджалі, то не папярэджвалі ніколі. Так баба Ксеня як убачыць наш Жыгуль, дык на ўсю вуліцу  равела: “Іёёй-іёй”. Памёр ён у 82 гады, і баба ў 82, толькі яна маладзейшая была на 5 год. Дзед калі памёр, мароз люты быў, нас бацькі ня бралі з сабой – што ж, мы ж малыя былі. Не знаю, як яго там харанілі, бо зямля ж замёрзлая. Мама тады прыехала, усё плакала. Зараз во добра, што фатаграфіі засталіся, бо і ня помніла б яго.”

(IMG:http://i484.photobucket.com/albums/rr204/jinjirinjibubamara/ILL2.jpg)

Дзед Іларыён (справа) са сваім братам

Сабіраемся у касцёл, дзержыцца за грудзіну:
- Нешта мне блага.
- Дзядзя, - кажу, - можа Скорую вызвать?

Прыехалі, паслухалі і шопатам яна мне:
- Не жылец ваш дзед. Не дажыве да раніцы.
І паехалі.
Як я яму скажу, што не жылец? Астарожна так:
- Дзядзя, можа не пойдзеш у касцёл?
- Не пайду пэўна. А вы ідзіце.
Лёг на ложак, адвярнуўся да сцяны.
- Дзядзя, можа табе клубнічкі?
- Ну прынясі адну.
Прынясла, з'еў чатыры.
- Дзядзя, можа табе смятанкі яшчэ? Прынясла - п'е. А я гляджу і думаю: гэта ж усё у паследні раз. Чуствую прама.
- Дзядзя, а нешта мы з табой і не пагаварылі. Можа пагаворым давай. Што б ты хацеў, якія у цябе жаланьі?
- Адно у мяне жаланье - пахараніце радам з жонкай, у Мураванай Ашмянцы. Але наўрадці павязеце аж туды. Дык тады тут, каля сястры хараніце.
- Добра, дзядзя, пахаронім у Мураванай Ашмянцы. Але адно тваё жаланье не змагу ісполніць.
- Якое?
- Пакласці у труну у тваім шлюбным касцюме. Ткань у яго харошая, але што людзі скажуць - у старое адзелі.

І пайшли з мужам у касцёл. Посля імшы зайшліся у магазин. Купілі касцюм, туфлі, галстук.
Прыйшли, ён пытаецца:
- А у чым жа ты мяне хараніць будзеш?
А я хітра так кажу:
- Купіла касцюм новы!
- Купіла? Пакажы!
Паглядзеў, ткань патрогаў, усё панравілась.
- Ну, харошы касцюм. Але обуві добрай ня маю. Ногі хворыя - люблю, каб мякенькая скура была.
- А я і туфли табе, дзядзя, купіла!
- Купіла? Пакажы!
Паглядзеў, патрогаў:
- А якія ж мякенькія, якія красівыя!

А ноччу стаў паміраць.
- Прынясі ты мне свечку, - гавора.
Прынясла і пачала маліцца. Кажуць, калі молішся, чалавек лёгка памірае. І ён скора адыйшоў - лёгенька, ціха, у дванаццаць ночы.